“तस्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः सम्भूतः । आकाशाद्वायुः । वायोरग्निः । अग्नेरापः । अद्भ्यः पृथिवी । पृथिव्या ओषधयः । ओषधीभ्योन्नम् । अन्नात्पुरुषः । स वा एष पुरुषोऽन्नरसमयः । तस्येदमेव शिरः । अयं दक्षिणः पक्षः । अयमुत्तरः पक्षः । अयमात्मा । इदं पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ १॥ इति प्रथमोऽनुवाकः ॥” Transliteration “tasmādvā etasmādātmana ākāśaḥ sambhūtaḥ…
“annād vai prajāḥ prajāyante। yaḥ kāśca pṛthivīṃ śritāḥ। atho annenaiva jīvanti। athainaṃ punar apyanti। iti।” Word-by-word meaning annāt – From food vai – Indeed prajāḥ – Beings (creatures, living beings) prajāyante – Are born yaḥ kāśca – Whoever (all those who) pṛthivīṃ śritāḥ – Are dependent on the earth (dwell on the earth) atho –…
“hariḥ om saha nāvavatu। saha nau bhunaktu। saha vīryaṃ karavāvahai। tejasvināvadhītamastu mā vidviṣāvahai॥ om śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ॥” Word-by-word meaning hariḥ om – Sacred invocation to Hari (Vishnu) and Om (the primordial sound) saha nau avatu – May He (Brahman) protect both of us (teacher and student) saha nau bhunaktu – May He nourish both of…
Śīkṣāvallī, verse 1 Transliterated Sanskrit śīkṣāṃ vyākhyāsyāmaḥ | varṇaḥ svaraḥ mātrā balam sāma santānaḥ | iti śikṣādhyāyaḥ || Word-by-word meaning śīkṣāṃ – Phonetics (the science of proper pronunciation) vyākhyāsyāmaḥ – We shall explain (expound, describe) varṇaḥ – Letters (sounds of speech) svaraḥ – Intonation (accent or pitch) mātrā – Duration (length of pronunciation) balam –…
एवं य एष आत्मा ब्रह्मानन्दमयः। तेनैष पुरुषोऽन्वयः। तस्य श्रेणैव शिरः। ऋतं दक्षिणः पक्षः। सत्यमुत्तरः पक्षः। योग आत्मा। महः पुच्छं प्रतिष्ठा। तदप्येष श्लोको भवति॥ Evaṁ ya eṣa ātmā brahmānandamayaḥ. Tenaiṣa puruṣo’nvayaḥ. Tasya śreṇāiva śiraḥ. Ṛtaṁ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ. Satyam uttaraḥ pakṣaḥ. Yoga ātmā. Mahaḥ pucchaṁ pratiṣṭhā. Tadapyeṣa śloko bhavati. Word-by-Word Breakdown and Meaning: एवं (evaṁ) – Thus,…
एवं य एष आत्मा ब्रह्मानन्दमयः। तेनैष पुरुषोऽन्वयः। तस्य श्रेणैव शिरः। ऋतं दक्षिणः पक्षः। सत्यमुत्तरः पक्षः। योग आत्मा। महः पुच्छं प्रतिष्ठा। तदप्येष श्लोको भवति॥ Evaṁ ya eṣa ātmā brahmānandamayaḥ. Tenaiṣa puruṣo’nvayaḥ. Tasya śreṇāiva śiraḥ. Ṛtaṁ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ. Satyam uttaraḥ pakṣaḥ. Yoga ātmā. Mahaḥ pucchaṁ pratiṣṭhā. Tadapyeṣa śloko bhavati. Word-by-Word Breakdown and Meaning: एवं (evaṁ) – Thus,…
एवं य एष आत्मा ब्रह्मविज्ञानमयः। तेनैष पुरुषोऽन्वयः। तस्य श्रेणैव शिरः। ऋतं दक्षिणः पक्षः। सत्यमुत्तरः पक्षः। योग आत्मा। महः पुच्छं प्रतिष्ठा। तदप्येष श्लोको भवति॥ Evaṁ ya eṣa ātmā brahmavijñānamayaḥ. Tenaiṣa puruṣo’nvayaḥ. Tasya śreṇāiva śiraḥ. Ṛtaṁ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ. Satyam uttaraḥ pakṣaḥ. Yoga ātmā. Mahaḥ pucchaṁ pratiṣṭhā. Tadapyeṣa śloko bhavati. Word-by-Word Breakdown and Meaning: एवं (evaṁ) – Thus,…
एवं य एष आत्मा ब्रह्ममयः। तेनैष पुरुषोऽन्वयः। तस्य श्रेणैव शिरः। ऋतं दक्षिणः पक्षः। सत्यमुत्तरः पक्षः। योग आत्मा। महः पुच्छं प्रतिष्ठा। तदप्येष श्लोको भवति॥ Evaṁ ya eṣa ātmā brahmamayaḥ. Tenaiṣa puruṣo’nvayaḥ. Tasya śreṇāiva śiraḥ. Ṛtaṁ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ. Satyam uttaraḥ pakṣaḥ. Yoga ātmā. Mahaḥ pucchaṁ pratiṣṭhā. Tadapyeṣa śloko bhavati. Word-by-Word Breakdown and Meaning: एवं (evaṁ) – Thus,…
य आत्मा स आत्मा। न हि देहं प्राणं मनो बुद्धिं शरीरं व्यूहं त्रयाणि। सहस्रचक्षुः शरणं ब्रह्मलोकं। सत्यं तस्यात्मा। विज्ञानं तस्यविज्ञानमयः। अनन्तं तस्य अनन्तप्रसादः॥ Ya ātmā sa ātmā. Na hi dehaṁ prāṇaṁ mano buddhiṁ śarīraṁ vyūhaṁ trayāṇi. Sahasracakṣuḥ śaraṇaṁ brahmalokaṁ. Satyaṁ tasyātmā. Vijñānaṁ tasyavijñānamayaḥ. Anantaṁ tasya anantaprasādaḥ. Word-by-Word Breakdown and Meaning: य (ya) – Who आत्मा…
एवं य एष आत्मा प्राणमयः, मनोमयः, विज्ञानमयः, आनन्दमयः, य एष आत्मा वाङ्मयः, अङ्गमयः, प्राणमयः, एकश्च यस्मिन्हि आत्मन्येवात्मनं पश्यन्ति। तेषां न कश्चिद्भवति॥ Evaṁ ya eṣa ātmā prāṇamayaḥ, manomayaḥ, vijñānamayaḥ, ānandamayaḥ, ya eṣa ātmā vāṅmāyaḥ, aṅgamayaḥ, prāṇamayaḥ, ekaśca yasminhi ātmanyevātmanam paśyanti. Teṣāṁ na kaścidbhavati. Word-by-Word Breakdown and Meaning: एवं (evaṁ) – Thus, in this way य (ya)…